قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ قاۋلىسى №29  2016 جىلعى 28 قاڭتار, الماتى قالاسى

  قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن وپەراتسيالار بويىنشا بانكارالىق تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارىن جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ جۇمىس ىستەمەيتىن كرە­ديت­تەرى مەن اكتيۆتەرى, قارجىلىق قىزمەتتەر كورسەتۋ جانە قارجى ۇيىمدارى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بان­كى­نىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» 2015 جىلعى 24 قاراشاداعى قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ باسقارماسى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن وپەرا­تسيالار بويىنشا بانكارالىق تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارىن جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) بەكىتىلسىن. 2. تولەم جۇيەلەرىن دامىتۋ جانە باسقارۋ دەپارتامەنتى (مۇساەۆ ر.ن.) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىمەن (سارسەنوۆا ن.ۆ.) بىرلەسىپ وسى قاۋلىنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى; 2) وسى قاۋلىنى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنا; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ونى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى العان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ مەملەكەتتىك تىزىلىمىنە, قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ ەتالوندىق باقىلاۋ بانكىنە ەنگىزۋگە جىبەرۋدى; 3) وسى قاۋلى رەسمي جاريالانعاننان كەيىن ونى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىنا ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. حالىقارالىق قاتىناستار جانە جۇرتشىلىقپەن بايلانىس دەپارتامەنتى (قازىباەۆ ا.ق.) وسى قاۋلىنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 4. وسى قاۋلىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ع.و. پىرماتوۆقا جۇكتەلسىن. 5. وسى قاۋلى 2017 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەتىن قاعيدالاردىڭ 9, 13 جانە 14-تارماقتارىن قوسپاعاندا, 2016 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. ۇلتتىق بانك توراعاسى د.اقىشەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ 2016 جىلعى 28 قاڭتارداعى № 29 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن وپەراتسيالار بويىنشا بانكارالىق تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارىن جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارى 1. وسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن وپەراتسيالار بويىنشا بانكارالىق تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارىن جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن وپەراتسيالار بويىنشا بانكارالىق تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارىن جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. قاعيدالاردا «اقشا تولەمى مەن اۋدارىمى تۋرالى» 1998 جىلعى 29 ماۋسىمداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 1260 تىركەلگەن «تولەم كارتوچكالارىن شىعارۋ جانە پايدالانۋ نۇسقاۋلىعىن بەكiتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ 2000 جىلعى 24 تامىزداعى № 331 قاۋلىسىندا كوزدەلگەن ۇعىمدار, سونداي-اق مىنا ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) بانكارالىق تولەمدەر– ءبىر تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن وپەراتسيالار بويىنشا بانكارالىق تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارىنىڭ قاتىسۋشىسىنىڭ (بۇدان ءارى – قاتىسۋشى) وسى قاتىسۋشىعا قىزمەت كورسەتۋ جەلىسىندە باسقا قاتىسۋشىنىڭ پايداسىنا جۇزەگە اسىراتىن تولەمدەرى; 2) قارجىلىق حابار – تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ جاسالعان وپەراتسيا بويىنشا بانكارالىق تولەم جۇرگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپاراتتان تۇراتىن جانە ءبىر قاتىسۋشىنىڭ باسقا قاتىسۋشىعا قاتىستى اقشالاي مىندەتتەمەلەرىن (تالاپتارىن) بىلدىرەتىن تولەم قۇجاتى; 3) قاتىسۋشى – ەميتەنت جانە (نەمەسە) ەكۆايەر بولىپ تابىلاتىن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك جانە (نەمەسە) بانك وپەراتسيالارىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جۇزەگە اسىراتىن ۇيىم (بۇدان ءارى – بانك); 4) قاتىسۋشىنىڭ تازا پوزيتسياسى – باسقا قاتىسۋشىلاردىڭ وسى قاتىسۋشىعا قاتىستى اقشالاي مىندەتتەمەلەرى بويىنشا قاتىسۋشى ۇسىنعان قارجىلىق حابارلار سوماسى مەن وسى قاتىسۋشىنىڭ باسقا قاتىسۋشىلارعا قاتىستى اقشالاي مىندەتتەمەلەرى بويىنشا باسقا قاتىسۋشىلار ۇسىنعان قارجىلىق حابارلار سوماسى اراسىنداعى ايىرما. ەگەر ايىرما – تەرىس سان بولسا, وندا قاتىسۋشىنىڭ دەبەتتىك تازا پوزيتسياسى بار, ەگەر وڭ بولسا – كرەديتتىك تازا پوزيتسياسى بار; 5) تولەم جۇيەسىنىڭ نەمەسە تولەم كارتوچكالارى جۇيەسىنىڭ وپەراتورى (بۇدان ءارى – وپەراتور) – بانكارالىق تولەمدەردى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى پروتسەسسينگتىك ۇيىمنىڭ قاتىسۋشىمەن جاسالعان شارتقا سايكەس حابارلاردى مارشرۋتتاۋدى, اۆتورلاندىرۋدى جانە كليرينگتى جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋمەن بايلانىستى فۋنكتسيالارىن قوسا العاندا, تولەم جۇيەسىنىڭ نەمەسە تولەم كارتوچكالارى جۇيەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن زاڭدى تۇلعا; 6) تولەم كارتوچكالارى جۇيەلەرىنىڭ ارناسى – تولەم كارتوچكالارى جۇيەلەرىمەن جاسالعان شارتتارعا سايكەس قاتىسۋشىلار اراسىندا حابارلاردى مارشرۋتتاۋ ءتاسىلى; 7) تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن وپەراتسيالار بويىنشا حابارلاردى مارشرۋتتاۋ (بۇدان ءارى – حابارلاردى مارشرۋتتاۋ) – بانكارالىق تولەمدەر بويىنشا حابارلاردىڭ قاتىسۋشىلار اراسىندا ءجۇرۋ جانە بەرۋ مارشرۋتىن ايقىنداۋ پروتسەسى; 8) تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسى – تولەم كارتوچكالارى بانكارالىق جۇيەسىنىڭ وپەراتورى مەن قاتىسۋشى اراسىندا جاسالعان شارت نەگىزىندە قاتىسۋشىلار اراسىندا حابارلاردى مارشرۋتتاۋعا جانە كليرينگىنە ارنالعان تولەم جۇيەسى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ قازاقستان بانكارالىق اقشا اۋدارۋ ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەسى تولەم كارتوچكالارى بانكارالىق جۇيەسىنىڭ وپەراتورى بولىپ تابىلادى; 9) تىكەلەي بانكارالىق ءىس-قيمىل ارناسى – ەكى قاتىسۋشىسىنىڭ نەمەسە ولاردىڭ اراسىندا جاسالعان تولەمدەرگە قىزمەت كورسەتۋ تۋرالى شارتتارعا سايكەس ولاردىڭ پروتسەسسينگتىك ۇيىمدارى اراسىنداعى اقپاراتتىق-تەحنولوگيالىق; 10) حابار – وپەراتور جانە قاتىسۋشى اراسىندا اقپارات الماسۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن اقپاراتتىق دەرەكتەر توبى. 3. بانكارالىق تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋ ەكى كەزەڭنەن تۇرادى: 1) حابارلاردى مارشرۋتتاۋ جانە اۆتورلاندىرۋ; 2) بانكارالىق تولەمدەردىڭ كوپتاراپتى نەگىزدە تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسى جانە تولەم كارتوچكالارىنىڭ جۇيەسى ارنالارى بويىنشا كليرينگى نە بانكارالىق تولەمدەردىڭ ەكىجاقتى نەگىزدەگى نەمەسە ارنانىڭ ەكى قاتىسۋشىسىندا تىكەلەي بانكارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل بولعان كەزدە ونى پايدالانباستان جۇرگىزىلەتىن كليرينگى; 3) اقشا اۋدارىمى. اقشا اۋدارىمى ءاربىر قاتىسۋشىنىڭ تازا پوزيتسياسىنا سايكەس نە ەكى قاتىسۋشىنىڭ تىكەلەي بانكارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل ارناسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلعان تىكەلەي بانكارالىق تولەمدەردى ورىنداۋ جولىمەن كليرينگ ناتيجەلەرى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. 4. قاتىسۋشى حابارلاردى مارشرۋتتاۋدى جۇزەگە اسىرادى جانە اۆتورلاندىرۋدى مىناداي ارنالاردى پايدالانۋ ارقىلى الادى: 1) تىكەلەي بانكارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل ارناسى; 2) تولەم كارتوچكالارى بانكارالىق جۇيەسىنىڭ ارناسى; 3) تولەم كارتوچكالارى جۇيەلەرىنىڭ ارناسى. 5. بانكارالىق تولەمدەر قاعيدالاردىڭ 4-تارماعىندا كوزدەلگەن ارنالار ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. 6. قاتىسۋشىلار اراسىندا بانكارالىق تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە حابارلار, سونداي-اق قارجىلىق حابارلار الماسۋ ەلەكتروندىق تاسىلمەن جۇزەگە اسىرىلادى. 7. وپەراتور بانكارالىق تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ەلەكتروندىق نىساندا حابارلار الماسۋ جانە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى راسىمدەردى بەلگىلەيدى جانە ول بەلگىلەگەن مەرزىمدە قاتىسۋشىلارعا جىبەرىلەدى. 8. وپەراتورمەن جانە قاتىسۋشى اراسىندا جاسالعان شارتتا بەلگىلەنگەن حابارلاردى نەمەسە باسقا اقپاراتتى العانى تۋرالى حابارلاۋ حابارلاردى جىبەرگەنىن جانە/نەمەسە العانىن راستاۋ بولادى. 9. تىكەلەي بانكارالىق ارەكەت ەتۋدىڭ ارناسى ەكى قاتىسۋشىلاردا ولار اراسىندا جاسالعان شارتتىڭ نەگىزىندە ولاردىڭ ءوز تولەمدەرى بويىنشا كوررەسپوندەنتتىك شوتتار ارقىلى اقپاراتتىق-تەحنولوگيالىق قوسىلۋ انىقتالعان كەزدە پايدالانىلادى. ءبىر بانكتىڭ باسقا دا ەكى قاتىسۋشىلاردىڭ بانكارالىق تولەمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن تىكەلەي بانكارالىق ارەكەت ەتۋ ارناسىن پايدالانۋىنا رۇقسات ەتىلمەيدى. 10. تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسىنىڭ ارناسى تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسىنىڭ وپە­راتورىمەن جانە قاتىسۋشى اراسىندا جاسالعان شارتقا سايكەس بانكارالىق تولەمدەردى جۇرگىزۋ ءۇشىن پايدالانىلادى. 11. تولەم كارتوچكالارى جۇيەلەرىنىڭ ارناسى: 1) تولەم كارتوچكالارى جۇيەسىنىڭ ىشكى قۇجاتتارىنا جانە تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسىنىڭ وپە­را­تورىمەن جانە قاتىسۋشى اراسىندا جاسالعان شارتتىڭ تالاپتارىنا سايكەس بانكارالىق تولەمدەردى جۇزەگە اسىرعان; 2) اۆتورلاندىرۋدى الۋ ءۇشىن حابارلاردى مارشرۋتتاۋ كەزىندە پايدالانىلادى. 12. وپەراتور قاتىسۋشىمەن جاسالعان شارتقا سايكەس بانكارالىق تولەمدەرگە قىزمەتتى كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتەدى, وندا مىنا تالاپتار: 1) قاتىسۋشىمەن جانە وپەراتوردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى; 2) قاتىسۋشىنى تولەم جۇيەسىنە نەمەسە تولەم كارتوچكالارىنىڭ جۇيەسىنە قوسۋعا قويىلاتىن تالاپتار; 3) وپەراتوردىڭ تالاپتارىن ساقتاۋ جونىندەگى تالاپتار, وندا مىنالار: ەلەكتروندىق نىساندا حابارلار جانە تولەمدەر تۋرالى باسقا دا اقپارات الماسۋدىڭ تاسىلدەرى مەن ءتارتىبى; اقپاراتتىڭ قاۋىپسىزدىك جانە دەرەكتەردى/دەربەس دەرەكتەردى جانە بانك قۇپياسىن ساقتاۋ رەجىمىنە قويىلاتىن تالاپتار; حابارلاردى مارشرۋتتاۋدىڭ جانە اۆتورلاندىرۋدىڭ ءتارتىبى مەن تالاپتارى; كليرينگتى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى; بانكارالىق كوميسسيالاردى ەسەپتەۋ ءتارتىبى; كليرينگ ناتيجەسى بويىنشا اقشا اۋدارۋ مەرزىمدەرى مەن تاسىلدەرى; بانكارالىق تولەمدەر بويىنشا داۋلى جاعدايلاردى شەشۋ ءراسىمى كوزدەلەدى; 4) قاتىسۋشى مەن وپەراتوردىڭ وزدەرى اراسىندا جاسالعان شارتتىڭ تالاپتارىن ورىنداماعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگى; 5) ولار اراسىندا جاسالعان شارتتى بۇزۋ جانە وعان وزگەرىس ەنگىزۋ ءتارتىبى قامتىلادى. وپەراتورمەن جانە قاتىسۋشى اراسىنداعى شارتقا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلمەيتىن باسقا دا قوسىمشا تالاپتاردى ەنگىزۋگە رۇقسات بەرىلەدى. 13. ەكۆايەر-قاتىسۋشى ەسەپتى كەزەڭنەن كەيىنگى اپتانىڭ ءبىرىنشى جۇمىس كۇنىنىڭ استانا قالاسىنىڭ ۋاقىتىمەن ساعات 14-00 كەشىكتىرمەي اپتا سايىن تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسىنىڭ وپەراتورىنا بانكارالىق تولەمدەر تىزبەسىن قالىپتاستىرۋ جانە جۇرگىزۋ ءۇشىن تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسىنىڭ وپەراتورى بەلگىلەگەن تالاپتارعا سايكەس باسقا قاتىسۋشى-ەميتەنتتەر ەسەپتى كەزەڭدە قىزمەت كورسەتۋدىڭ مەنشىكتى جەلىسىندە جۇرگىزگەن بانكارالىق تولەمدەر بويىنشا قارجىلىق حابارلاردىڭ كوشىرمەلەرىن ۇسىنادى. وسى تارماقتىڭ ءبىرىنشى بولىگىنىڭ تالاپتارى بانكارالىق تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسىنىڭ ارناسىن پايدالاناتىن قاتىسۋشىلارعا قولدانىلمايدى. 14. تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسىنىڭ وپەراتورى تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسى وپەراتورىنىڭ بانكارالىق تولەمدەردىڭ تىزبەسىن قالىپتاستىرۋ جانە جۇرگىزۋ تالاپتارىن, قاتىسۋشى ۇسىناتىن اقپاراتتىڭ فورماتىنا قويىلاتىن تالاپتاردى بەلگىلەيدى. بانكارالىق تولەمدەردىڭ تىزبەسىن قالىپتاستىرۋ جانە جۇرگىزۋ تولەم كارتوچكالارىنىڭ بانكارالىق جۇيەسى وپەراتورىنىڭ باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋىندە ەلەكتروندىق تۇردە جۇزەگە اسىرىلادى. 15. وپەراتور كليرينگتى جۇزەگە اسىرعان كەزدە تولەم كارتوچكالارى جۇيەسىنىڭ ىشكى قۇجاتتارىندا جانە وپەراتورمەن جانە قاتىسۋشى اراسىندا جاسالعان شارتتا بەلگىلەنگەن تارتىپتە جانە مەرزىمدە قاتىسۋشىعا دەيىن تازا پوزيتسيالاردى جەتكىزەدى. 16. وپەراتور قاتىسۋشىلارعا بانكارالىق تولەمدەر بويىنشا ولاردىڭ قارجىلىق حابارلار الماسقانىن راستايتىن حابارلاردى بەرەدى. 17. وپەراتور كليرينگ ناتيجەسى بويىنشا اقشانى اقشا اۋدارۋدىڭ بانكارالىق جۇيەسى ارقىلى نە قاتىسۋشىلار اراسىندا اقشا اۋدارۋدى قامتاماسىز ەتەتىن بانكتەر ارقىلى اۋدارادى. 18. وپەراتور جۇرگىزىلگەن بانكارالىق تولەمدەردىڭ ناتيجەسى بويىنشا قاتىسۋشىنىڭ تازا پوزيتسياسىنا سايكەس اقشا اۋدارىمىن ۋاقتىلى اياقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىن پايدالانادى. 19. وپەراتور قاتىسۋشىنىڭ تولەم كارتوچكالارى جۇيەسىنىڭ ىشكى قۇجاتتارىندا جانە قاتىسۋشىمەن جاسالعان شارتتا ايقىندالعان اقپاراتتى قورعاۋعا قويىلعان تالاپتاردى ساقتاۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزەدى. قاتىسۋشى وپەراتورمەن جانە قاتىسۋشى اراسىندا جاسالعان شارتتا جانە تولەم كارتوچكالارى جۇيەسىنىڭ ىشكى قۇجاتتارىندا بەلگىلەنگەن قاۋىپسىزدىككە قويىلعان تالاپتاردى بۇزعان جاعدايدا, ەگەر قاتىسۋشىنىڭ قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن وسىنداي بۇزۋى باسقا قاتىسۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاۋىپ توندىرگەن جاعدايدا, وپەراتورمەن جانە قاتىسۋشى اراسىندا جاسالعان شارتقا سايكەس وپەراتور قاتىسۋشىنى اجىراتۋعا دەيىنگى قاجەتتى شۇعىل شارالاردى قابىلدايدى. قاۋلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2016 جىلعى 25 اقپاندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №13224 بولىپ ەنگىزىلدى.